Regionaal bodembeleid leidt tot minder bodemsaneringen en meer hergebruik van vrijkomende grond

In de bodem van locaties waar vroeger bedrijfsmatige fruitboomgaarden stonden, treffen we vaak verhoogde gehalten aan bestrijdingsmiddelen aan. Nieuw regionaal beleid verandert de manier waarop we naar deze bodem kijken. Hierdoor hoeft de grond minder vaak gesaneerd te worden.

De ‘erfenis’ van decennia fruitteelt

De bestrijdingsmiddelen die werden gebruikt voor de fruitbomen in de Kromme Rijnstreek (Bunnik, Houten en Wijk bij Duurstede) zitten met name in de bovenste 30 centimeter van de grond. Voorheen vormde deze verontreiniging een grote barrière: bij de kleinste overschrijding van de norm moest de bodem volgens de regels direct gesaneerd worden. Dit is een duur en tijdrovend proces.

Voor projectontwikkelaars en particulieren met bouwplannen betekende dit vaak een extra kostenpost voordat er ook maar één steen gelegd kon worden. Dat moest anders.

Een nieuwe kijk bleek de oplossing

Samen met gemeenten Bunnik, Houten en Wijk bij Duurstede en de provincie Utrecht is een nieuwe methode ontwikkeld om de bodemkwaliteit te beoordelen op grotere locaties: de rasteranalyse. Wat die inhoudt? In plaats van de bodem af te rekenen op één toevallige uitschieter, kijken we nu naar het gemiddelde gehalte binnen een rastervak van ongeveer twee basketbalvelden

Deze aanpak is mogelijk omdat we de bodem nu anders beoordelen. Uit een data-analyse van bijna 2.000 metingen blijkt dat de stoffen overal in de regio wel in de bodem zitten, maar nergens extreem hoog. Uit onderzoek blijkt dat de bovenste laag van de bodem in deze gebieden meestal veilig is voor bewoners, ook zonder sanering.

Minder saneren, beter hergebruiken

Deze nieuwe kijk op de bodem biedt concrete kansen. Niet alleen voor de woningbouw omdat er minder vaak gesaneerd hoeft te worden, maar ook voor hergebruik. Grond die vrijkomt bij de bouw kan nu namelijk vaker binnen het eigen terrein worden hergebruikt, omdat de kwaliteit op locatieniveau nu beter wordt gewaardeerd. Daarnaast brengt deze nieuwe onderzoeksstrategie de bodemkwaliteit sneller in beeld dan de standaardprocedures.

Toekomst van het bodembeleid

Dit regionale beleid is een eerste stap. We werken eraan om deze regels officieel te verankeren in de gemeentelijke omgevingsplannen. Hierbij kijken we ook naar het aanpassen van de lokale bodemnormen, zodat de werkelijke risico’s in de bodem leidend worden voor wat er op die grond gebouwd mag worden.