Zeer zorgwekkende stoffen
Zeer zorgwekkende stoffen zijn gevaarlijk voor mens en milieu. Bedrijven moeten het gebruik van ZZS daarom voorkomen of beperken.
Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) zijn kankerverwekkend, belemmeren de voortplanting of hopen zich op in de voedselketen. Het zijn de gevaarlijkste stoffen voor mens en milieu. Ook voor medewerkers kan het gebruik van ZZS dus gevaarlijk zijn. Alle bedrijven moeten daarom het gebruik van ZZS zoveel als mogelijk vermijden.
Wat moet je doen?
Bij ZZS geldt de specifieke zorgplicht uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
Je moet daarom alle maatregelen nemen om nadelige gevolgen van het gebruik van ZZS te voorkomen, beperken of te herstellen. Concreet betekent dit:
- Als je een vergunning aanvraagt doet voor het gebruik van ZZS, moet je aantonen dat hier geen alternatief voor is.
- Je moet als bedrijf weten of- en welke ZZS je in je processen gebruikt. Daarvoor maak je een inventarisatie.
- Je moet de best beschikbare technieken gebruiken om het gebruik te stoppen of te verminderen.
- Je moet een plan maken om het gebruik van ZZS te verminderen. Dit heet een vermijdings- en reductieprogramma.
ZZS herkennen
ZZS zijn te herkennen aan codes die beginnen met een H of EUH op het etiket of veiligheidsinformatieblad van een product. Dit worden (EU)H-zinnen genoemd. H staat voor ‘hazard’ (gevaar). De volgende H-zinnen zijn altijd ZZS:
- H340
- H350
- H360
- EUH440
- EUH441
De volgende H-zinnen kunnen ZZS zijn:
- H361
- H372
- H373
- H410
Je kunt controleren of het om ZZS gaat op de website van het Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu (RIVM).
Naast de H-zinnen zijn onderstaande symbolen op het etiket of het veiligheidsinformatieblad een aanwijzing dat het om een ZZS gaat.

Vermijdings- en reductieprogramma
Heeft jouw bedrijf een Omgevingsvergunning? Dan moet je ons elke vijf jaar informeren over het gebruik van ZZS. Dit staat in hoofdstuk 5 van het Bal. Je moet rapporteren over de ZZS die via lozing in het water of uitstoot in de lucht vrijkomen (emissie). Je moet ook een vermijdings- en reductieprogramma maken. Hierin inventariseer je welke ZZS je binnen je bedrijf gebruikt en onderzoek je hoe je het gebruik hiervan kunt vermijden en lozing en uitstoot zoveel mogelijk kunt verminderen. Heeft jouw bedrijf geen Omgevingsvergunning, dan kun je door Omgevingsdienst Utrecht alsnog worden uitgenodigd om een vermijdings- en reductieprogramma op te stellen. Handvatten en een checklist voor het vermijdings- en reductieplan vind je op de website van IPLO.
Wat doen wij?
Omgevingsdienst Utrecht beoordeelt vergunningaanvragen , vermijdings- en reductieprogramma’s en meldingen, en houdt toezicht op bedrijven die met ZZS werken.